Yedek güç planlayıcı
Cihazlarınızı yazın; enerjiyi, sürekli gücü ve kalkış tepesini biz hesaplayalım — ve hangi akü grubunun bunları gerçekten taşıyacağını söyleyelim.
Yedek grubu nasıl boyutlandırıyoruz
Bir yedek güç grubunu üç ayrı büyüklük tanımlar ve bunları birbirine karıştırmak, alışverişin hedefi ıskalamasının en yaygın nedenidir. Watt-saat cinsinden enerji, grubun ne kadar dayanacağını söyler. Watt cinsinden sürekli güç, aynı anda ne kadarının çalışabileceğini söyler. Kalkış tepesi ise inverterin buzdolabı kompresörünü döndürmeye başlayıp başlayamayacağını söyler. Kapasitesi bol, inverteri zayıf bir grup daha ilk saniyede kapanır ve o enerjinin tamamı kullanılmadan öylece kalır.
Cihaz enerjisi = toplam (güç x adet x saat x çalışma oranı)
Aküden çekilen = cihaz enerjisi / inverter verimi
Anma kapasitesi = (aküden çekilen / deşarj derinliği) x (1 + yedek payı)
Kalkıştaki tepe güç = en büyük tek kalkış tepesi + geri kalan her şeyin sürekli gücü
Cevabı tek bir sayı yerine aralık olarak veriyoruz, çünkü bazı cihazlar aralıksız çalışmaz. Buzdolabı çevrimlerle soğutur ve kompresör gün boyunca, oda sıcaklığına, enerji sınıfına ve kapağın ne sıklıkla açıldığına göre, gerçekte zamanın üçte biri ile üçte ikisi arasında çalışır. Tek bir sayı burada daha kendinden emin durur ama dürüst değildir: alttaki değer ılıman koşulları, üstteki sıcak havayı ve tam yükü anlatır. Grubu üstteki değere göre seçin, çünkü kesinti koşullar rahatken pek gelmez.
Kalkıştaki tepe güç, aynı anda tek bir kalkış olduğunu varsayar: en büyük tek tepeyi alır, üzerine geri kalan her şeyin sürekli gücünü ekleriz. Birkaç motorun aynı anda kalkması modellenmez ve elimizde olmayan bir hassasiyeti varmış gibi göstermektense bunu açıkça söylüyoruz. Buzdolabı ile pompa aynı saniyede devreye girebiliyorsa, gösterilen değeri alt sınır sayın ve invertere belirgin bir pay bırakın.
Örnekler
Bir ev, elektriksiz tam bir gün
Bir buzdolabı, bir router, beş saat boyunca dört LED lamba ve iki telefon şarj cihazı. Sürekli güç 240 W çıkıyor, kompresör kalkarken tepe ise 1320 W. Cihaz enerjisi 1868 ile 2588 Wh arasına düşüyor; yüzde 90 inverter verimi, yüzde 80 deşarj ve yüzde on yedek payıyla kabaca 2850 ila 3950 Wh’lik bir gruba ihtiyacınız var. Bütün bu yayılım, buzdolabının o gün ne kadar çok çalıştığından geliyor. Bu örneği hesaplayıcıda aç1 kWh’lik bir güç istasyonu geceyi çıkarır mı
1024 Wh’lik bir istasyon, 2000 W tepe değerine sahip 1000 W’lık bir inverter ve on iki saat çalışması gereken bir buzdolabı ile bir router. Güç sorun değil: sürekli 140 W, tepede 1220 W. Enerji daha az kesin. Ilıman koşullarda istasyon talebi rahatça karşılıyor; sıcakta yaklaşık yüzde 83’e düşüyor, yani kabaca iki saat erken bitiyor. Ortalaması alınmış tek bir sayının her şeyin yolunda olduğunu söyleyeceği durum tam da budur. Bu örneği hesaplayıcıda açKışın ısıtmayı ayakta tutmak
Bir gün boyunca sirkülasyon pompası ve kombi kumandası, biraz aydınlatma ve bir router. Kombinin kendisi çok az çeker, ama gece gündüz çalışmak zorundadır ve motoru olduğu için tepe ile kalkar. Bu da sürekli 170 W, tepede 450 W ve 1236 ila 1668 Wh enerji eder. Soğuğun haklı çıkardığı yüzde on beş yedek payıyla kabaca 2000 ila 2700 Wh’lik bir gruba ihtiyacınız olur. Grubun büyüklüğünü cihazın ne kadar güçlü olduğunun değil, çalışma süresinin belirlediğini en iyi bu örnek gösteriyor. Bu örneği hesaplayıcıda açSık sorulan sorular
Etikette yazmıyorsa bir cihazın gücünü nereden bulurum?
Etikette akım ve gerilim varsa bunları çarpın: 230 V’ta 1,5 A yaklaşık 345 W eder. Cihazın dışarıdan bir güç adaptörü varsa değer onun üzerinde yazar. Hesaplayıcıdaki profiller kategori için tipik değerler önerir, ama tek tek cihazlar gözle görülür şekilde farklı olabilir; kendi cihazınızdan okunan değer her zaman önerilenden üstündür.
Sürekli güç ile kalkış tepesi arasındaki fark nedir?
Sürekli güç, cihazın normal çalışmada çektiğidir. Kalkış tepesi ise motor ya da kompresör devreye girdiği anda çekilen kısa güçtür; genelde birkaç kat yüksektir ve saniyenin kesri kadar sürer. İnverter ikisini de kaldırmalıdır. Bir yedek besleme kurulumunda en sık yaşanan aksaklık enerjinin bitmesi değil, buzdolabı kalkarken inverterin kapanmasıdır.
Neden tek bir değer yerine aralık alıyorum?
Çünkü buzdolabı, derin dondurucu ya da pompa gibi çalışma oranı olan cihazlar gücü aralıksız çekmez ve çalıştıkları sürenin payı sıcaklığa ve yüke bağlıdır. Aralık, ılıman ve zorlu koşulları gösterir. Tek bir sayı daha rahat olurdu, ama var olmayan bir kesinliği ima ederdi. Grubu aralığın üst ucuna göre seçin.
Deşarj derinliğini kaç girmeliyim?
Lityum demir fosfat aküler yüzde 80’i, çoğu zaman da üreticinin belirttiği kullanılabilir kapasitenin yüzde 100’ünü kaldırır. Kurşun-asit akü, yüzlerce çevrim yaşayacaksa yarısının altına inmemelidir. Daha derin bir deşarj bir kez işe yarar, ama akünün ömrünü kısaltır. Hazır güç istasyonları genellikle zaten kullanılabilir olan kapasiteyi yazar; o zaman yüzde 100 girersiniz.
İnverter verimi gerçekten önemli mi?
Alışılmış yüzde 90 değerinde her onuncu watt-saat ısıya dönüşür, dolayısıyla grubun da o oranda büyük olması gerekir. Ayrıca inverter, hiçbir şey takılı olmasa bile yalnızca uyanık kalmak için akım çeker; uzun bir kesintide bu fark edilir hâle gelir. Bir yükü doğrudan doğru akımla besleyebiliyorsanız bu kayıpların tamamından kurtulursunuz.
Cevap zaten bir aralıkken neden ayrıca yedek payı ekleniyor?
Aralık, cihazların nasıl davranacağına dair belirsizliği anlatır. Yedek payı başka bir şeyi karşılar: akünün yaşlanmasını, kullanılabilir kapasiteyi düşüren soğuğu ve kesintinin varsaydığınızdan uzun sürebileceğini. Yüzde on makul bir alt sınırdır; kışın ısıtma buna bağlıysa yüzde on beş ya da daha fazlası yerinde olur.
Cihaz listemi biriyle paylaşabilir miyim?
Evet. Bağlantıyı kopyala düğmesi, listenin tamamını varsayımlarla birlikte sayfa adresine yazar; karşı taraf tam olarak aynı kurulumu açar. Çok uzun listelerde adres, bazı mesajlaşma uygulamalarının bağlantıları kestiği sınırı aşar ve hesaplayıcı bu durumda sizi uyarır. Cihazınıza kaydetmenin böyle bir sınırı yok.
Bu hesaplayıcı, tesisatı bir elektrikçiye boyutlandırtmanın yerini tutar mı?
Hayır. Dürüst bir grup büyüklüğü verir ve arkasındaki varsayımları gösterir, ama kablo kesitini, koruma cihazlarını, topraklamayı ya da şebeke ile yedek besleme arasındaki transfer şalterini kapsamaz. Yedek beslemeyi ev tesisatına kalıcı olarak bağlamak yetkili bir elektrikçi ister, birçok ülkede de bildirim gerektirir.
Masaüstü bilgisayar ne kadar çeker ve ekran kartı neden her şeyi değiştirir?
Güç kaynağının üzerinde yazan değer, kaynağın ne verebileceğini söyler; bilgisayarın ne çektiğini değil. Ayrı ekran kartı olmayan bir ofis bilgisayarı genelde 60 ile 120 W arasında kalır, güçlü kartlı bir makine ise 400 ila 600 W’a çıkabilir, ama yalnızca kart bir oyunla ya da render ile yüklendiği sürece. Bu yüzden güç alanına tepe değeri yazın, çalışma oranında da bilgisayarın zamanın ne kadarında gerçekten bu kadar zorlandığını belirtin. Monitörü ayrı sayın.
Kaynaklar
- İlgili cihazın etiketi ve kullanma kılavuzu: sürekli güç, kalkış akımı ve besleme gereksinimleri.
- Akünün, inverterin ya da güç istasyonunun teknik veri sayfası: kullanılabilir kapasite, verim, sürekli güç ve tepe güç değeri.